Xidmətlər

Xidmət fiziki olaraq əldə edilən bir əşya deyil. O, bir işi görmək, bir problemi həll etmək və ya bir prosesi idarə etmək üçün göstərilən fəaliyyətdir. Xidmətin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, onu qabaqcadan görmək, ölçmək və ya saxlamaq olmur. Nəticə yalnız icra prosesində və sonrasında hiss olunur.
Evdə kran xarab olanda alınan ehtiyat hissəsi məhsuldur, amma ustanın gəlib problemi aradan qaldırması xidmətdir. Bu iki anlayış tez-tez bir-birini tamamlayır, amma mahiyyətcə fərqlidir. Xidmətin keyfiyyəti çox vaxt onu göstərən şəxsin bilik səviyyəsindən, təcrübəsindən və işə yanaşmasından asılı olur.

Xidmətlərə nə vaxt ehtiyac duyuruq?

İnsanların ilk reaksiyası çox vaxt işi öz gücü ilə həll etməyə çalışmaq olur. Bu, həm vərdiş, həm də xərci azaltmaq istəyi ilə bağlıdır. Ancaq müəyyən mərhələdə vaxtın məhdudluğu, bilik çatışmazlığı və ya fiziki imkanlar bu yanaşmanı qeyri-real edir. Xidmətə ehtiyac da məhz bu məqamda ortaya çıxır.
Şəhər həyatında vaxt planlaması əsas məsələdir. Bir çox işi nəzəri olaraq öyrənmək mümkündür. Amma onu icra etmək üçün lazım olan vaxt tapılmır. Tam iş rejimində çalışan biri üçün evdə elektrik xəttinin yenilənməsi praktik seçim sayılmır. Burada məsələ bacarıq deyil, vaxtın dəyəridir. Bəzi işlərdə səhvin nəticəsi ağır ola bilər. Qaz, elektrik və su sistemləri buna açıq nümunədir. Bu sahələrdə xidmət almaq sadəcə rahatlıq yox, təhlükəsizlik tədbiri kimi qəbul edilir. Yanlış müdaxilə maddi zərərə və real risklərə səbəb ola bilər. Xidmətə müraciət bu riskləri azaltmaq məqsədi daşıyır.
Fərdi işlər müəyyən həddə qədər öz gücü ilə görülə bilər. Ancaq işin həcmi artdıqca, məsələn, obyekt təmiri, köçürülmə və ya tədbirin təşkili zamanı bu yanaşma effektivliyini itirir.

Xidmətlərin əsas növləri necə formalaşır

Xidmətlərin bölgüsü rəsmi siyahılara əsaslanmır. Bu bölgü insanların gündəlik ehtiyacları və praktik təcrübə əsasında formalaşıb. Hansı sahədə problem daha çox yaranırsa, həmin istiqamətdə xidmət növü də zamanla ayrıca kateqoriyaya çevrilir. Bu yanaşma xidmətlərin sabit deyil, dəyişən və situasiyaya uyğun formalaşdığını göstərir.
Bu qrup ev və şəxsi istifadə ilə bağlı işləri əhatə edir. Santexnik və elektrik işləri, məişət texnikasının təmiri, təmizlik xidmətləri gündəlik həyatda ən çox rast gəlinən nümunələrdir. Bu xidmətlər çox vaxt təcili xarakter daşıyır və gecikmə problemi böyüdə bilər. İşin şəxsi məkanda görülməsi keyfiyyət fərqini daha aydın göstərir.
Köçürülmə, yükdaşıma və şəxsi nəqliyyat bu sahəyə daxildir. Əsas gözlənti vaxtında icra və təhlükəsizlikdir. Gecikmə və ya zədələnmə birbaşa narazılıq yaradır. Buna görə bu xidmətlərdə seçim adətən ehtiyatlı aparılır.
Hüquqi məsləhət, mühasibat, dizayn və IT dəstəyi bu kateqoriyaya daxildir. Nəticə dərhal görünməsə də, təsiri uzun müddətdə ortaya çıxır. Yanlış seçim sonradan əlavə xərc yarada bilər. Burada əsas çətinlik xidmətin keyfiyyətini əvvəlcədən dəqiq qiymətləndirməyin mümkün olmamasıdır.
Bu sahə həm fərdi, həm də kommersiya səviyyəsində geniş yayılıb. İşlər adətən mərhələli və uzunmüddətli olur. Usta seçimi və prosesə nəzarət əsas risk nöqtələridir. Problemlər çox vaxt icradan yox, zəif planlaşdırmadan qaynaqlanır.

Xidmətlərin qiyməti

Xidmət qiymətləri ilə bağlı ən çox qarışıqlıq yaradan məqam eyni iş üçün fərqli məbləğlərin təklif olunmasıdır. Sadə görünən işlər bəzən gözləniləndən daha çox vaxt və resurs tələb edir. Unvan.Az saytında Qiymət çox vaxt işin çətinlik dərəcəsinə görə müəyyənləşir. Eyni sahə üzrə olsa belə, obyektin vəziyyəti və mövcud problemlər fərqli ola bilər. Bu da standart qiymət tətbiqini praktik olaraq mümkünsüz edir. Təcrübəli mütəxəssislərin qiyməti adətən daha yüksək olur. Burada məsələ yalnız bilik deyil, nəticəyə görə məsuliyyətdir. Təcrübə artdıqca səhv ehtimalı azalır və işin yenidən görülməsi riski aşağı düşür.
Təcili icra olunan xidmətlər çox vaxt əlavə ödənişlə həyata keçirilir. Bunun səbəbi mütəxəssisin mövcud planını dəyişməsi və işi prioritetə almasıdır. Planlı və təcili xidmət arasındakı qiymət fərqi bazarın real şərtləri ilə bağlıdır. Bunu nəzərə almaq vacibdir.

Xidmət seçərkən qarşıya çıxan məhdudiyyətlər

Xidmət almaq hər zaman problemi tam və problemsiz həll etmir. Bəzi hallarda xidmətin özü əlavə risk və çətinlik yarada bilər. Bu məqamlar adətən açıq şəkildə danışılmır, amma praktikada kifayət qədər rast gəlinir. Xidmətin əsas xüsusiyyəti onun əvvəlcədən sınaqdan keçirilə bilməməsidir. Məhsuldan fərqli olaraq nəticə yalnız iş bitdikdən sonra görünür. Tövsiyələr və əvvəlki iş nümunələri müəyyən istiqamət versə də, eyni xidmətin hər şəraitdə eyni nəticə verəcəyinə zəmanət yoxdur. Bəzi xidmətlər təkcə bir dəfəlik olmur və davamlı əməkdaşlıq tələb edir.
Texniki baxım, mühasibat və ya IT dəstəyi buna nümunədir. Bu tip hallarda konkret mütəxəssisə və ya komandaya bağlılıq yaranır. Əməkdaşlıq gözlənilmədən dayandıqda, iş prosesində boşluq və əlavə uyğunlaşma çətinlikləri meydana çıxa bilər. Xidmətin nəticəsi yalnız texniki icra ilə müəyyən olunmur. Qarşılıqlı anlaşma da həlledici rol oynayır. Tapşırığın düzgün izah olunmaması və ya fərqli başa düşülməsi nəticəyə birbaşa təsir göstərir.